YARALANMA DURUMUNDA NELER YAPILMALI?

YARALANMALAR VE İLKYARDIM

Günlük yaşantımız içerisinde mutlaka dikkatsiz olduğumuz anlar olur. Bizden veya başkalarının dikkatsizliği sonucu paramağımız kesilebilir, ayağımıza bir cisim düşebilir ya da kafamızı bir yere çarpabiliriz. Yaralanmalar genellikle ev içerisinde mutfakta dışarıda ise koşma veya oyun sırasında düşme sonucu olabilir. Genel olarak, doku bütünlüğünün bozulmasına yara denir. Yaralar; infeksiyöz, otoümmün, travmalar gibi farklı sebeplerle olabilirler. Bu yazımızda,”acil ve ilk yardım” başlıkları altında daha önce işlenen yaralanmalara değinmeden, yine travmalarla ilgili olan ve sağlık kuruluşuna gitmeden çözebileceğimiz veya ilk müdahale ile hayat kurtaran küçük yaraları ele alacağız.

Neden ”küçük yaralanma” tanımlaması yapılıyor veya yaralanmaların tipleri mi var diye sorulabilir. Evet yaralanmalar yerleri ve büyüklükleri itibariyle küçük-orta-büyük olarak sınıflandırılırlar. Yara deride ise kabaca sırasıyla; 0-5 cm./5-10cm/10cm.dir. Ancak kafa boşluğuna, göğüs boşluğuna ve batın boşluğuna nafiz yaralanmalarda büyüklüğünün önemi kalmamaktadır. Derialtı atardamarlarına veya büyük toplar damarlarına denk gelen kesilerde büyüklük kavramı anlamsızdır.
Yaralar nitelik olarakta sınıflanabilir. Bunlar; sıyrık, ezik, delici veya kesici alet yaralarıdır.

Sıyrık; düzensiz bir yüzeye temas sonucunda oluşur ve deri katları sıyrılır.
derinin içinde elbise parçaları, küçük taş ve tozlar olabilir.Yaralar önce serumla veya musluk suyu ile yıkanır temizlenir sonra pansuman yapılır.

Ezikler; künt bir cismin travmasına maruz kalınmayla oluşur. Deri ve deri altı dokularda çürük oluşur. Travmaya maruz kalan bölgede ödem oluşur. Genellikle küçük eziklerde morarma olmaz. Ancak kırık varsa kanamadan dolayı hem morarma hemde geçmeyen ağrı vardır.Hastanaye gitmek gerekebilir.

Delici ve kesici yaralanmalar; keskin bir aletle olan yaralardır. Yaranın derinlerinde yabancı madde kalabilir. Yara, baş/ göğüs/ batın boşluğunda değilse ve yara etrafında sişkinlik olmuyorsa genellikle ev koşullarında çözüm bulunabilir.Yara musluk suyu ile yıkanır ve iyotlu solüsyonlarla pasuman yapılır. Eğer delici alet yarasına neden olan cisim parçalanmış ise parçayı çıkarmak için mutlaka hastane koşullarında tetkik etmek gereklidir.

Yaralanmalarda tetanoz aşısı ve antibiyotik gerekli midir? Her yaralanmada tetanoz riski var mıdır? Tetanoz aşısının koruyuculuğu 5-10 yıldır. Eğer kirli yaralar söz konusu ise aşı yapılır.

MUTFAKTAKİ YARALANMALAR GENELLİKLE TETANOZ RİSKİ TAŞIMAZ; çünkü yetanoz mikrobu doğada bulunur. Her kesici alet yarasında tetanoz riski yoktur. Kaldı ki tetanoz sadece kesici alet yarasında oluşmaz. Kirli ortamlardaki her türlü yaralanmada olabilir. Tetanoz aşısı yaralanmadan 24 saat sonra etkisizdir.

Parmak kesildi ve atar damar kanaması var ne yapalım? Yaranın üstüne bası yapalım ve 10 dk kadar bekleyelim. Bu süre sonunda kanama durmaz ise hastaneye başvuralım. Kanama basıya rağmen sürekli devam ediyorsa,

yaranın üst tarafından turnike yapalım ve hastaneye gidelim.Kanama toplar damar kanaması ise bası çoğu zaman yeterli olacaktır. Kirli ve büyük yaralarda, vücut drenci düşük olanlara( yaşlılar, şeker hastaları vs.) antibiyotik verilebilir.

Derin doku kayıplı yaralarda pansuman ve doku geliştirici pomadlar günlük olarak uygulanır. Doku kayıpsız yaralarda, dikiş atılan yaralarda pansuman yeterlidir. Yaralara iyi bakılırsa açık kalması yara iyileşmesi bakımından daha doğrudur ama dış ortamlardan koruyamadığımız için genellikle kapatmak zorunda kalırız. Doku kayıplı yaralar genellikle kabukludurlar ve iz bırakarak iyileşirler. İzler çok güneş görürse koyu renkte, az güneş görürse açık renkte iyileşirler. Her iki durumda da iz kalır.

Yara izleri genellikle Hipertrofik Skar veya Keloid şeklindedir. Hipertrofik skarlarda deriden kabarık ve yara izi pembe veya koyu renklidir. Kelodidde aşırı bir doku çoğalması vardır ve kanserle karışabilecek bir görüntü vardır. Atrofik skarda ise doku kayıplı iyileşme sözkonusudur ve yara izi oyuktur.

Yara izleri iyileşme döneminde sürekli tahrişle artar. Bundan dolayı, tahrişlerden sakınmak gereklidir. Ayrıca iz kalmaması icin yardımcı ilaçlarda kullanılabilir.

Bu yazı: www.destekegitimi.com dan izin alınarak yayımlanmıştır.

Sizin İçin Seçtiklerimiz

6 Yorum

  1. Çok güzel konulara değiniyorsunuz. İlk önce sitenize uğruyorum. Alışkanlık oldu. Bu tür yazılara daha çok yer verin. Özellikle gençlerimizin sağlık sorunlarıyla ilgili. Yalan yanlış bilgilerden kurtarın onları.

  2. Çok güzel ve gemçlerimize yardımcı kaynak. Teşekkür ediyorum.

    1. Biz de teşekkür ederiz sayın Bahar Çoban. Yardımcı olabilmek bizi mutlu eder.

  3. bana bişiler gerekli bilgiler vardı ama burda yok ltfen yardım ediniz

Comments are closed.