VARİS HAKKINDA GENEL BİLGİLER

VARİS
Aile bireylerinizden(kendi soyunuzda)herhangi birinde varis var mıdır?
İlk defa ne zaman varisinizin farkına vardınız?
Varislerizin çevresi kaşıntılımı ?
Akşamları bacaklarınız şişiyor mu ?
Oturmaktan ve ayakta durmaktan bacaklarınız ağrıyor mu ?
Dinlenirken herhangi bir şikayetiniz var mı ,örneğin geceleri ?
Yürümek veya yüzmek şikayetlerinizi azaltıyor mu, çoğaltıyor mu
Acıyı bacağınızın içinde mi,dış yüzünde mi hissediyorsunuz?
Bacağınıza ani saplanan acı hissediyor musunuz ?
Bacağınızda sürekli bir ağrı var mı ?
Kemikleriniz ağrıyor mu , örneğin merdiven çıkarken ?
Ayak tırnaklarınızda herhangi bir problem dikkatinizi çekiyor mu ?
Bacaklarınızdaki varise benzettiğiniz oluşumlar sizi görsel olarak rahatsız ediyor mu ?

Varis latincede kıvrımlı anlamına gelen ” varix ” kelimesinden türetilmiştir., Varis hastalığı yüzeyel toplar damarların hastalığıdır. Erişkin nüfusun yaklaşık %20’inde rastlanmaktadır.Kelime anlamı olarak; deri altındaki toplar damarların genişleyip kıvrımlı bir hal alması ve görünür hale gelmesidir.

Varis hastalığını anlamak için normal bacaklardaki kan akımının nasıl gerçekleştiğini anlamamız gerekir. Vücudumuzdaki atar damarlar kanı dokulara iletmektedir. Toplar damarlar ise bu dokulardaki kullanılan kanı kalbe tekrar geri götürmektedirler. Toplar damar sisteminde kan akımını yukarıya doğru sağlayan kapakcıklar bulunmaktadır . Bu geri taşıma olayının gerçekleşmesi esnasında bacaklarınızdaki venleriniz yerçekimin doğal gücüne karşı çalışırlar. Bu yerçekimine karşı kanın geri taşınması işlemine toplar damarların gerilen,elastik duvarları,tek yöne izin veren minik kapakçıkları ve de alt bacak kaslarınızın kasılmaları(bu kasılmalar pompa gibi etki yapar) yardımcı olur.
Çeşitli faktorlerin etkisi altında yüzeyel toplar damarlar genişleyip elastisitelerini kayberlar. Ayrıca toplar damarlardaki kapakcıklar ise normal fonksiyonlarını kaybedip kan akımı sırasında tamamen kapanmazlar ve bunun sonucunda kan ters yönde kalbe doğru değil ayaklara doğru akar . Sonuçta sertleşmiş,elastikiyetini kaybetmiş duvarlarını doldurup,dışa doğru zorlayarak ciltte varis görünümünü oluşturur. Bazen sadece kozmetik olarak rahatsızlık veren bu hastalık bazen de ilerleyerek daha büyük problemlere neden olabilmektedir.
Varis konusunda özellikle kadınlar daha talihsizlerdir. Kadınlık hormonları venlerin duvarlarını gevşetmeye ,elastikiyeti bozmaya meyillidir. Spider varislerde (örümcek ağı gibi ince kırmızı) genelde kadınlarda rastlanmaktadır, ve çoğunlukla kozmetik bir problem olduğu sanılsa da,tedavi edilmez ise acıya ,ağrıya ve dahada çoğalmaya yol açabilmektedir.

Varislere neden olan etkenler:
1. İş yerinde uzun süre oturarak çalışmak
2. İş yerinde çok fazla ayakta ve /veya hareketsiz kalmak,
3. Spor yapmamak,
4. Evle iş arasında araç kullanmak,
5. Yürümekten kaçınmak,çok seyahat etmek,
6. Sigara ve alkol kullanmak,
7. Karaciğer hastalıkları
8. Aşırı sıcaklara maruz kalmak(sıcak banyo,Aşırı güneşlenme,kum banyosu,sıcak çamur banyosu…)
9. Anne ,baba, yakın akrabalarda varis olması
10. Gebelik ve aşırır kilo almak..
vb. durumlar (zamanı genetik faktörlere bağlı olarak) er ya da geç varislere yol açacaktır. Bunlara maruz kalan kişiler kendilerindeki durumun farkına varır varmaz önlem alarak durumun kısa sürede daha kötüye gitmesini önlemiş olur.

Hastalık tedavi edilmez ise:
Ne yazık ki varislerin ilerlemesi kendiliğinden durmamaktadır ve yaş arttıkça hastalığın gelişimi de bir o kadar hızlanmaktadır.
-İlerleyen safhalarında varis bölgelerinde ödem(cilt altında su toplanması) yol açabilir.
-Tekrarlayan damar iltihaplarına,
-Kronik (süregen) damar yetmezliğine,
-Varikoz ülser (yara) ve büyük kan dolaşımının aşırı zorlanmasına yol açabilmektedir.

TEDAVİ
Varislerin sadece kozmetık bir problem değil aynı zamanda tedavi edilmesi gereken önemli bir hastalık olduğu artık açıkça bilinmektedir.

Öneriler
-Mümkün olan her fırsatta ve uygun olan her ortamda kalp seviyesinin üzerinde olacak şekilde (2-3 yastık) bacaklarınızı dinlendiriniz. ( Günde 3-4 kez10-15 dk.)
-Evinize döndüğünüzde baş ve gövdeniz yatar pozisyondayken bacaklarınızı havaya kaldırarak güvenli bir yere dayayınız ve 10-15 dk.istirahat ettiriniz.
– Egzersiz varis oluşumuna yol açmaz. Tam tersine,eksikliği risklidir.Yürüyüş ,yüzme gibi bacak kaslarını çalıştıran egsersizleri haftada 3 gün 30-40 dakika yapmaya özen gösterebilirsiniz. Egzersiz bırakılınca varisler üzerindeki olumlu etki gerileyebilir. Bol bol spor yapması, mümkün olan durumlarda da asansör yerine merdivenleri kullanması ve sigara alkol gibi damar hastalıklarına yol açabilecek etkenlerden uzak durması önerilir.
-Seyahatlerde mümkün olduğunca bacaklarınızı kıvırmadan,uzatarak oturabileceğiniz yerleri seçiniz.
-Uzunseyahatlerde eğer olanak varsa mutlaka iki saatte bir mola veriniz ve ayakta durmak yada oturmak yerine yürüyünüz.
-Hekiminiz tavsiye ediyorsa,seyahatlerinizde onun saptadığı basınç değerlerine uygun Varis çorapları kullanabilirsiniz.

İlaç tedavisi
Genellikle cerrahi tedaviye tamamlayıcı olarak veya hastalığın ilelemesini azaltmak amacı ile kullanılır. Tek başına ilaç tedavisi yeterli değildir.

Varis çorabı
Koruyucu ( konservatif ) tedavi yöntemidir. Toplardamar yetersizliği olan hastalarda bacaklar üzerine basınç uygulayarak, doğal adale pompasını daha iyi çalıştırmak ve kanın kalbe doğru akımını hızlandırmayı amaçlamaktadır.

Ameliyat
Ameliyat olacak hasta iyi değerlendirilmeli, özellikle derin ve yüzeyel sistem toplardamarlarının renkli dopler ultrasonografi tetkiki yapılarak, uygulanacak ameliyatın sınırları iyi çizilmelidir. Asıl önemli olan yüzeyel görünen varislere müdahale etmek değil mümkün olduğunca asıl sebebe yönelik tedavi yapmaktır. Sebebe yönelik ve zamanında yapılan ameliyattan sonra varisin tekrarlaması sözkonusu değildir.

Skleroterapi
Hastaneye yatmayı gerektirmeyen tedavi yöntemlerinden biridir. Küçük ve orta boyuttaki varislerin içerisine bir solüsyon enjekte edilerek kapatılması esasına dayanır. Bu işlem kanı sağlıklı damarlara yönlendirir. Tedavide bandajlama, kullanılan yöntem ve hastanın uyumun çok önemlidir. enjektör özel olduğundan iğneye bağlı can yanması söz konusu değildir. Varislerin yaygınlığına ve hastanın doku özelliklerine göre tedavi ikişer gün ara ile yaklaşık on ile onbeş dakika süren bacaktaki varis dağılımına bağlı olarak(2-10seans )oluşmaktadır. Her seans sonrası yarım saat yürüyüş yapmanız.Bandajı48 saat boyunca(gece yatarken ve banyoda çıkabilir)
kullanmanız önemle tavsiye edilmektedir.

Termokoagülasyon tedavisi
Özellikle, çok küçük çaplı ve mikro-skleroz yöntemiyle ulaşılamayan varisler için uygundur.

Lazer

Toplardamar yetmezliği ile birlikte bulunan varislerin tedavisinde kullanılır. Çapı 1 mm’den küçük yüzeyel kılcal varisler için laser tedavileri uygulanmakta ve iyi sonuçlar vermektedir

Op.Dr.İsmail Derya YAVAŞ
Kalp ve Damar Cerrahisi Uzm.

Sizin İçin Seçtiklerimiz