OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE AİLE EĞİTİMİ

Araştırmada okul öncesi eğitimden yararlanan, 60–72 ay arasında çocuğu olan anne-babalara verilen aile eğitimi programının anne-babaların çocuk gelişim ve eğitimine ilişkin bilgi düzeyleri ile çocukların gelişimlerine olan etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırma durum saptaması ve deneysel çalışma olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, 2006-2007 eğitim öğretim döneminde Ankara ili Yenimahalle ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı anasınıflarına devam eden çocuklar ve anne-babalar oluşturmaktadır. Durum saptaması çalışması için örneklem tabakalı örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmaya her sosyo ekonomik düzeydeki semtlerde bulunan ilköğretim okullarının % 50’si dahil edilmiştir.
Araştırmaya dahil edilen ilköğretim okullarında bulunan anasınıflarına devam eden altı yaşındaki çocukların anne babalarından, çalışmaya gönüllü olarak katılan 625 anne baba durum saptanması ile ilgili araştırma örneklemini oluşturmuştur. Durum saptaması çalışmasında anne babaların eğitim ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla anne babalara “Aile Eğitimi İhtiyaç Belirleme Formu” uygulanmıştır.

Aile İhtiyaç Belirleme Formu sonucunda; alt sosyo ekonomik düzeyde bulunan anne babaların 1-3’ncü sırada bilişsel gelişim, ebeveyn çocuk iletişimi ve dil gelişimi konularını tercih ettikleri, 16-17’nci sırada ise kazalar ile oyuncak ve kitap konularını tercih ettikleri, orta sosyo ekonomik düzeyde bulunan anne babaların 1-3’üncü sırada ebeveyn çocuk iletişimi, bilişsel gelişim, kişisel gelişimi tercih ettikleri 16-17’inci sırada ise oyun ile oyuncak ve kitap konularını tercih ettikleri ve üst sosyo ekonomik düzeydeki anne babaların ise 1-3’üncü sırada bilişsel gelişim, sosyal gelişim ve dil gelişimi konularında bilgi almak istedikleri 16-17’inci sırada ise kazalar ile cinsel gelişim ve eğitim konularında bilgi almayı tercih ettikleri saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda anne baba eğitim programının konuları belirlenmiştir. Deneysel çalışma aşamasında ise, alt sosyoekonomik düzeyden 27 deney, 27 kontrol grubu olmak üzere 54 çocuk ve anne babası, orta sosyoekonomik düzeyden 15 deney ve 15 kontrol grubu olmak üzere 30 çocuk ve anne babası, üst sosyoekonomik düzeyden ise 26 deney ve 26 kontrol grubu olmak üzere 52 çocuk ve anne babası dahil edilmiştir. Deneysel çalışma aşamasında aile eğitimi ihtiyaç belirleme formu doğrultusunda elde edilen sonuçlara paralel olarak “Aile Eğitim Programı” hazırlanmış ve uzman görüşüne sunulmuştur. Aile eğitim programı haftada bir gün olmak üzere sekiz hafta sürmüştür. Deneysel çalışmaya dahil olan anne babalar ve çocukları hakkında bazı bilgileri toplamak amacıyla “Genel Bilgi Formu”, anne babaların çocuklarının gelişimi ve eğitimi ile ilgili bilgi düzeylerini değerlendirmek amacıyla ön-son test olarak “Anne-Baba Bilgi Değerlendirme Formu”, çocukların gelişimlerini değerlendirmek amacıyla ön-son test olarak amacıyla ise “Brigance Erken Gelişim Envanteri II” Türkçe’ye uyarlanarak kullanılmıştır. Araştırmada Brigance Erken Gelişim Envanteri II’nin Türkçe’ye uyarlama sürecinde ölçeğin benzer ölçüt geçerliğini test etmek amacıyla “Ankara Gelişim Tarama Envanteri” kullanılmıştır. Deneysel aşamada, deney ve kontrol grubundaki anne babaların çocuklarının Brigance Erken Gelişim Envanteri II ön test puan ortalamaları arasındaki farkların anlamlılığı, deney ve kontrol grubundaki anne babaların çocuklarının Brigance Erken Gelişim Envanteri II erişi puanlarının çocukların cinsiyetine göre farklılığı t testi ile deney ve kontrol grubundaki anne babaların çocuklarının Brigance Erken Gelişim Envanteri II ön test ve son test puan ortalamaları ise ANCOVA analizi ile ve sosyo-ekonomik düzeye göre farklı olup olmadığı ise ANOVA analizi ile değerlendirilmiştir. Deney ve kontrol grubundaki anne babaların Aile Bilgi Değerlendirme Formu ön test puan ortalamaları arasındaki farkların anlamlılığı ve anne babaların Aile Bilgi Değerlendirme Formu erişi puanlarının çocukların cinsiyetine göre değişip değişmediğine belirlemek için t testi, deney ve kontrol grubundaki anne babaların Aile Bilgi Değerlendirme Formu’ndan aldıkları ön test ve son test puan ortalamalarının farklılık gösterip göstermediğini ve anne babaların Aile Bilgi Değerlendirme Formu erişi puanlarının sosyo ekonomik düzeye göre değişip değişmediğini belirlemek için ise ANOVA analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, deney ve kontrol grubundaki anne babaların çocuklarının motor beceriler alt testine ait ön test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı fark bulunurken ( p<.01), diğer alt testler ve Brigance Erken Gelişim Envanteri II toplam puanı açısından deney ve kontrol grubundaki anne babaların çocuklarının ön test puanları arasında anlamlı fark bulunmadığı (p>.05) belirlenmiştir. Yapılan ANCOVA analizi sonucunda, araştırmaya katılan anne babaların çocuklarının hangi grupta olduğuna bakmaksızın, Brigance Erken Gelişim Envanteri II ve alt testlere ilişkin ön test ve düzeltilmiş son test puanları arasındaki farkın anlamlı (p<.01) olduğu bulunurken, deney ve kontrol grubundaki anne babaların çocuklarının Brigance Erken Gelişim Envanteri II ve alt testlere ilişkin ön test ve son testten elde ettikleri puanlar arasında anlamlı bir farklılıkolmadığı (p>.05) bulunmuştır. Anne babası eğitim alan ve almayan kız ve erkek çocukların Brigance Erken Gelişim Envanteri II Alıcı ve İfade Edici Dil Becerileri alt testi dışındaki tüm alt testlerden ve toplamdan elde ettikleri erişi puanları arasındaki farkın anlamlı olmadığı belirlenirken (p>.05), anne babası eğitim almayan alt, orta ve üst sosyo ekonomik düzeyde bulunan çocukların Motor Beceriler, Akademik Bilişsel, Günlük Yaşam Becerileri alt testleri ile Brigance Erken Gelişim Envanteri II toplam puanından elde ettikleri erişi puanları arasındaki farkın anlamlı olduğu (p<0.05, p<0.01) saptanmıştır. Eğitime katılan ve katılmayan anne babaların Anne Baba Bilgi Değerlendirme Formu’ndan aldıkları ortalama puanlar arasında anlamlı fark (p>.05) bulunmamaktadır. Deney ve kontrol grubundaki ailelerin Anne Baba Bilgi Değerlendirme Formu’ndan elde ettikleri ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı (p>.05) bulunurken, araştırmaya katılan ailelerin hangi grupta olduğuna bakmaksızın, ön test ve son test puanları arasında farkın anlamlı olduğu (p<.01) bulunmuştur. Eğitime katılan ve katılmayan ailelerin hem çocuklarının cinsiyetinin hem de ailenin sosyo-ekonomik düzeyinin Anne Baba Bilgi Değerlendirme Formu’ndan elde ettikleri erişi puanlarında anlamlı farklılık yaratmadığı (p > .05) belirlenmiştir.

Bu raporun doc formatlı tamamı

Proje adı : OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE AİLE EĞİTİMİ
Açıklama : BİLİMSEL ARAŞTIRMA KESİN RAPORU
Yayın Yeri : ANKARA
Yayınlayan : ANKARA ÜNİVERSİTESİ
Yayınlandığı yıl : 2008
Emeği Geçenler : Prof. Dr. NERİMAN ARAL (Proje Yürütücüsü)
Doç. Dr. GÜLEN BARAN (Ortak Yazar)
Doç. Dr. FİGEN GÜRSOY (Ortak Yazar)
Doç. Dr. AYSEL KÖKSAL AKYOL (Ortak Yazar)
Araş. Gör. MÜDRİYE YILDIZ BIÇAKÇI (Ortak Yazar)
SERAP ERDOĞAN (Ortak Yazar)

Sizin İçin Seçtiklerimiz